Kleine volwassenen, grote kinderen!
“Zijn kinderen kleine volwassenen? En zijn volwassenen dan grote kinderen?” Vraagstukken die ik destijds kreeg bij vakken als pedagogiek, ontwikkelingspsychologie en eerlijk gezegd als echtgenoot /vader ook wel in andere bewoordingen van de vrouwen in huis 😉. Het is volgens mij bepalend hoe je vertrekt in contact met mensen, jong en oud. Als mensen staan voor het voldongen feit van overlijden.
Ik lees in een mail ‘blij en dankbaar voor wat je hebt gedaan: respectvol en met een originele, flexibele stijl, dankjewel! Ook je omgang voor jonge kinderen beviel ons.’ Beste lezers, het is telkens weer ‘spannend’ als ik na een overlijdensmelding bij mensen aanbel en binnenkom in hun leven. Waar door overlijden de balans flink verstoord is in de dagdagelijkse invulling. Chaos en verwarring kunnen er zijn. Het is echt een kunst dan samen een weg te vinden in de zorg voor een mooi afscheid. Wat doen we dan als volwassenen? Veelal juist ordenen, rust, veiligheid en structuur vormen om zodoende de onrust door een overlijden aan te kunnen. Ieder vanuit eigen insteek en behoefte.
Mijn ervaring is, dat jonge kinderen dan juist zo ondersteunend kunnen meewerken.
Meermaals heb ik ondervonden, dat zij juist enorm helpen. Kinderen stapsgewijs meenemen bij de eerste ontmoeting van de overledene. Met uitleg en aandacht? Of worden ze onverwacht geconfronteerd met wat ze zien? Kinderen kunnen bij de uitvaartkist gaan spelen, vragen stellen en schrijven iets liefs erop als dat mag. Het haalt onbekendheid grotendeels weg. Recent een uitvaartkist prachtig versierd zien worden met knutseldingen. Mijn pleidooi: geef jonge kinderen een passende plek bij het afscheid. Ruimte die voor iedereen prettig en veilig voelt. Dat kan later, in het verdere rouwproces, van grote betekenis zijn.
En voor de grote ‘kinderen’? Meer dan eens heb ik gemerkt dat bij het overlijden van een ouder status, functies en maatschappelijke rollen naar de achtergrond verdwijnen. Wat overblijft is het kind in ons. Herinneringen, gevoelens en ervaringen uit de kindertijd en jeugd komen vaak in korte tijd naar boven en worden opnieuw voelbaar, of ze nu warm, ingewikkeld, verdrongen of pijnlijk zijn. Dat maakt het verlies van een ouder vaak zo ingrijpend. Zoals de dochter die zelf de rouwauto bestuurde waarin haar overleden moeder werd vervoerd. Haar woorden waren eenvoudig, maar veelzeggend: “Kijk mam, wat ik kan.” Op dat moment was zij niet vooral bestuurder, professional of volwassene. Ze was bovenal dochter.
Dag en nacht bereikbaar, 7 dagen per week.